Skorzystaj z pomocy społecznej – przewodnik

1. Kto może skorzystać

Pomoc społeczna przysługuje:

Osobom z polskim obywatelstwem, mieszkającym i przebywającym w Polsce.
Cudzoziemcom, którzy mieszkają i przebywają w Polsce i posiadają:
- prawo do osiedlenia się,
- status rezydenta długoterminowego UE,
- pobyt czasowy w związku z określoną sytuacją (uchodźca, ochrona uzupełniająca, pobyt tolerowany).
Obywatelom UE i EFTA oraz członkom ich rodzin mającym prawo pobytu lub stałego pobytu w Polsce.

Osoby i rodziny mogą otrzymać pomoc w sytuacjach takich jak:

ubóstwo, sieroctwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka choroba, przemocy w rodzinie, handel ludźmi, macierzyństwo, wielodzietność, trudności w opiece nad dziećmi, problemy integracyjne cudzoziemców, trudności po zwolnieniu z więzienia, alkoholizm lub narkomania, zdarzenia losowe, klęski żywiołowe lub ekologiczne.

2. Co musisz przygotować

Przygotuj dokumenty potwierdzające:

Tożsamość (dowód osobisty, paszport).
Dane dzieci (skrót aktu urodzenia lub książeczka zdrowia).
Dochody: emerytury, renty, zasiłki, wynagrodzenie z pracy, dokumenty ZUS, informacje o działalności gospodarczej lub rolniczej.
Stopień niepełnosprawności (orzeczenie ZUS lub lekarskie).
Inne dokumenty zależnie od sytuacji, np. zaświadczenia o nauce, statusie bezrobotnego, stanie majątku, decyzje kombatanckie, dokumenty cudzoziemca.

Brak wymaganych dokumentów może uniemożliwić uzyskanie świadczenia.

3. Co musisz zrobić

Złóż wniosek do ośrodka pomocy społecznej osobiście lub listownie.
Wniosek może też złożyć twój przedstawiciel ustawowy lub inna osoba, jeśli wyrazisz zgodę.
Możesz otrzymać pomoc z urzędu, jeśli się na to zgodzisz.
Składanie wniosku jest bezpłatne.

4. Czas rozpatrzenia wniosku

Wywiad środowiskowy przeprowadzany jest przez pracownika socjalnego w ciągu 14 dni roboczych (w pilnych sprawach – 2 dni).
Decyzja wydawana jest w formie pisemnej:
- standardowo w ciągu 1 miesiąca,
- w sprawach skomplikowanych – do 2 miesięcy.

5. Proces wywiadu środowiskowego

Pracownik socjalny:

odbiera dokumenty i zaświadczenia o dochodach,
ustala sytuację osób wspólnie mieszkających,
określa możliwości pomocy i uprawnienia do innych świadczeń,
przeprowadza rozmowę o sytuacji rodzinnej, majątkowej, zawodowej i zdrowotnej.

Bez wywiadu nie przysługuje pomoc.

6. Odwołanie

Możliwe do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez ośrodek, który wydał decyzję,
w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji.

7. Rodzaje pomocy

7.1 Pomoc pieniężna

Przyznawana, jeśli dochód osoby samotnej ≤ 701 zł, a dochód na osobę w rodzinie ≤ 528 zł. Formy:

zasiłek stały,
zasiłek okresowy,
zasiłek celowy (żywność, leki, opał, odzież),
zasiłek specjalny celowy,
zasiłek/pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie, naukę, naukę języka polskiego (dla uchodźców i osób z ochroną).

7.2 Pomoc niepieniężna

Przykłady:

praca socjalna,
opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne,
pomoc rzeczowa, w tym na usamodzielnienie,
pogrzeb, poradnictwo specjalistyczne, interwencja kryzysowa, schronienie, posiłek, niezbędne ubranie, usługi opiekuńcze, mieszkania chronione, domy pomocy społecznej.

8. Ustalanie dochodu

Dochód to suma przychodów wszystkich członków rodziny za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku (lub bieżący, jeśli brak dochodu).
Pomniejsza się o: podatek dochodowy, składki na ubezpieczenia, alimenty.
Nie wlicza się m.in.: świadczeń jednorazowych, zasiłków celowych, świadczeń wychowawczych, świadczeń socjalnych, pomocy kombatanckiej, dochodu z użytków rolnych do 1 ha, nagród specjalnych Prezesa Rady Ministrów.

9. Utrata świadczenia

Ośrodek może ograniczyć lub wstrzymać pomoc, jeśli:

nie współpracujesz,
odmawiasz pracy bez powodu,
marnotrawisz przyznane zasoby.

Zasiłek stały przyznawany jest, jeśli:

ukończyłeś 18 lat,
jesteś całkowicie niezdolny do pracy, lub niezdolny z powodu wieku,
spełniasz kryteria dochodowe osoby samotnej lub rodziny.