ZUS (Zakład Opieki Społecznej)

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)

Data opracowania: 8 kwietnia 2022
Źródło: Informacje oficjalne ZUS – https://www.zus.pl/o-zus/o-nas/finanse/zaklad-ubezpieczen-spolecznych

1. Informacje ogólne

  • Nazwa: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
  • Status prawny: państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną
  • Data powstania: 24 października 1934 r.
  • Podstawa prawna funkcjonowania: ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
  • Kierownictwo: Prezes Zakładu powołany przez Prezesa Rady Ministrów
  • Nadzór: minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego

2. Zakres działania / cele instytucji

Zakład realizuje m.in.:

  1. Realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, w tym:
    • stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych
    • ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz ich wypłata
    • wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
    • prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek i prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych
    • orzekanie przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie w zakresie uprawnień do świadczeń
  2. Opiniowanie projektów aktów prawnych w zakresie zabezpieczenia społecznego
  3. Realizacja umów i porozumień międzynarodowych dotyczących ubezpieczeń społecznych
  4. Wydawanie imiennych legitymacji emeryta–rencisty
  5. Dysponowanie środkami finansowymi funduszy ubezpieczeń społecznych oraz Funduszu Alimentacyjnego
  6. Opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz
  7. Kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy
  8. Kontrola wykonywania obowiązków przez płatników składek i ubezpieczonych
  9. Wydawanie Biuletynu Informacyjnego i popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych
  10. Prowadzenie punktu kontaktowego do wymiany danych w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego
  11. Prowadzenie prewencji rentowej
  12. Realizacja innych zadań powierzone na podstawie odrębnych ustaw

3. Przychody instytucji

Źródła przychodów Zakładu:

  • Odpisy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS)
  • Odpisy z Funduszu Emerytur Pomostowych (FEP)
  • Należności z tytułu poboru i dochodzenia składek na:
    • ubezpieczenie zdrowotne od NFZ
    • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
    • Fundusz Pracy
  • Należności z tytułu poboru składek na otwarte fundusze emerytalne (do 0,4% kwoty składek)
  • Wpływy z innych zadań zlecanych Zakładowi
  • Dotacje z budżetu państwa
  • Należności z tytułu bieżącej działalności (obsługa świadczeń FUS i rent socjalnych)
  • Oprocentowanie środków Zakładu na rachunkach bankowych
  • Inne dochody

4. Wydatki instytucji

Przychody finansują m.in.:

  • Wynagrodzenia i składki od wynagrodzeń
  • Zakup towarów i usług
  • Koszty bieżącej działalności Rady Nadzorczej
  • Pozostałe koszty bieżącej działalności Zakładu
  • Inwestycje
  • Działalność szkoleniową i popularyzatorską w zakresie ubezpieczeń społecznych
  • Koszty obsługi świadczeń finansowanych z FUS, realizowanych przez KRUS
  • Koszty wypłaty świadczeń, w tym na podstawie umów międzynarodowych
  • Koszty prowadzenia punktu kontaktowego

5. Gospodarka finansowa i majątek

  • Zakład prowadzi samodzielną gospodarkę finansową w ramach posiadanych środków
  • Gospodaruje własnym mieniem